palette
طراحي به مثابة ... بازخواني استعاره‌هاي مفهومي «طراحي»
علي محمدي, زهره تفضلي

چکیده

در طي پنجاه سال گذشته نظريه­هاي طراحي پژوهي روشنگر مفهوم «طراحي» بوده است. از آنجا که اين مفهوم امري پيچيده و انتزاعي است، به چارچوب­هاي مفهومي و روش­هاي شناختي متناسبي نياز است تا بتوان وجوه متنوع و پيچيدة اين تجربه و فعاليت انساني را وضوح بخشيد. از جملة مهم­ترين نظريات شناختي معاصر «نظرية استعارة مفهومي» است که در طراحي پژوهي نيز مورد توجه و استقبال پژوهشگران اين حوزه بوده است. با دقت در دو پارادايم اصلي مطرح­شده در طراحي پژوهي، يعني پارادايم «حل خردگرايانة مسئله» و «تأمل در عمل»، مي­توان در هريک از اين دو حوزه، به واسطة استعاره مفهومي، نظريات مبسوطي را مشاهده کرد. طي بيست سال گذشته ضمن بازنگري در اين دو پارادايم، استعاره­هاي متعدد ديگري براي تکميل آن­ها و تبيين مفهوم طراحي مطرح شده است. در اين پژوهش، با مرور و تحليل محتواي مقالات مرتبط در دو نشريه معتبر و قديمي از نشريات عرصة طراحي پژوهي، استعاره­هاي مفهومي کليدي در تبيين مفهوم طراحي انتخاب شده است. در کنار دو پارادايم ذکرشده، مهم­ترين اين استعاره­ها «بريکولاژ»، «تطور مشترک»، «آشکارگي»، «گفتگو» و «بازي» هستند. درنهايت با ترسيم مجموعة نگاشت و مدل تصويري هر استعاره، وجوه آشکار و پنهان مفهوم طراحي در هريک از اين استعاره­ها تبيين شده است. نتيجة اين پژوهش درنهايت چنين مي­شود که استعاره­هاي هرمنوتيک (فهم) يعني «آشکارگي»، «گفتگو»، و «بازي» براي روشن کردن مفهوم طراحي، به دليل قرابت بيشتر با سازوکار طراحي، جزو مناسب­ترين استعاره­هاي مفهومي در به­کارگيري آن­ها در حوزة طراحي پژوهي هستند.

واژگان کلیدی
طراحي پژوهي، مفهوم طراحي، نظرية استعارة مفهومي، استعاره‌هاي طراحي.

منابع و مآخذ مقاله

ارسطو، خطابه، ترجمة اسماعيل سعادت، نشر هرمس، 1396.

الکساندر، کريستوفر. يادداشت‌هايي بر ترکيب فرم، ترجمة سعيد زرين‌مهر، تهران: روزنه، 1382.

داوودي، سميه و سيدمحمدحسين آيت‌اللهي. «استعاره چيست و چگونه در طرح‌مايه اثر مي‌گذارد؟»، در صفه، ش 47 (پاييز و زمستان 1387)، ص 17-26.

شريعت راد، فرهاد و حميد نديمي، «قاب‌بندي مسئله: راه طراحانة رويارويي با مسئلة طراحي»، در صفه، ش 74 (پاييز 1395)، ص 5-24.

شميسا، سيروس. بيان، تهران: فردوس، 1371.

قهرماني، مريم، در استعاره‌هاست که هستيم، تهران: نشر نويسه پارسي، 1395.

کوچش، زولتان. استعاره، مقدمه‌اي کاربردي، ترجمة جهانشاه ميرزابيگي، تهران: آگاه، 1396

گادامر، هانس گئورگ. آغاز فلسفه، ترجمة عزت‌الله فولادوند، تهران: هرمس، 1382.

لاوسون، برايان. طراحان چه مي‌دانند، ترجمة حميد نديمي و فرهاد شريعت راد و فرزانه باقي‌زاده، انتشارات دانشگاه شهيد بهشتي، 1395.

ليکاف، جرج و مارک جانسون. استعاره‌هايي که با آن‌ها زندگي مي‌کنيم، ترجمة‌ هاجر آقا ابراهيمي، تهران: نشر علم، 1395.

واينسهايمر، جوئل، هرمنوتيک فلسفي و نظرية ادبي، مروري بر آراي گادامر در گسترة هرمنوتيک، ترجمة مسعود عليا، تهران: ققنوس، 1381.

هاوکس، ترنس. استعاره، ترجمة فرزانه طاهري، تهران: نشر مرکز، 1377.

Bayazit, Nigan. “Investigating Design: A Review of Forty Years of Design Research”, in Design Issues, Vol. 20, No. 1 (2004), MIT Press, pp. 16-29.

Bousbaci, Rabah. “Models of Man: In design Thinking: the Bounded Rationality Episode”, in Design Issues, Vol. 24, No. 4 (2008), pp. 38- 52.

Casakin, H. “Assessing the Use of Mmetaphors in the Design Process”, in Environment and Planning B: Planning and Design, 33(2) (2006), pp. 253-268.

________ . “Metaphorical Reasoning and Design Expertise: A Perspective for Design Education”, in Journal of Learning Design, Vol. 4, No. 2 (2011), pp. 29-38.

Cila, Nazli. Metaphor we Design by: The Use of Metaphor in Product Design, Turkey: Middle East Technical University, Geboren te Bursa, 2013.

Coyne, Richard & Adrian Snodgrass & David Martin. “Metaphors in the Design Studio”, in Journal of Architectural Education, Vol. 48, No. 2, 1994, pp. 113-125.

Coyne, R. “Calibrating Metaphors and Tuning Places”, in A. Gerber & B. Patterson (eds.), Metaphors in Architecture and Urbanism, Independent Academic Publishing, 2013, pp.178- 189.

Cross, Nigel. “Designerly Ways of Knowing: Design Discipline versus Design Science”, in Design Issues, Vol. 17, No. 3 (2001), pp. 49-55

________ . Designerly Ways of Knowing, London: Springer, 2006.

Dorst, Kees & Judith Dijkhuis. “Comparing Paradigms for Describing Design Activity”, in Design Studies, 16 (1995), pp. 261-274.

Dorst, Kees & Lamber Royakkers.“The Design Analogy: A Model for Moral Problem Solving”, in Design Studies, 27 (2006), pp. 633-656.

Dorst, Kees & Nigel Cross. “Creativity in the Design Process: Co-evolution of Problem-solution”, in Design Studies, 22 (2001), pp. 425-437.

Dorst, Kees. “On the Problem of Design Problems, Problem Solving and Design Expertise”, in The Journal of Design Research, Vol. 4, No. 2 (2004).

Gadamer, Hans Georg. Truth and Method, London: Continuum, 2004.

Gerber, Andri. “Introduction”, in A. Gerber & B. Patterson (eds.), Metaphors in Architecture and Urbanism, Independent Academic Publishing, 2013.

Gibbs, Raymond W. & J.M. Kushner & W.R. Mills. “Authorial Intentions and Metaphor Comprehension”, in Journal of Psycholinguistic Research, 20(1) (1991), pp. 11–30.

Gibbs, Raymond W. “Why do Some People Dislike Conceptual Metaphor Theory?”, in Journal of Cognitive Semiotics, Vol. 5, No. 1-2: Conceptual Metaphor Theory, 2013.

Goel, Vinod & Peter Pirolli, “The structure of Design Problem Spaces”, in Cognitive Science, 16 (1992), pp. 395-429.

Graesser, A. & D. Long & J. Mio. “What are the Cognitive and Conceptual Components of Humorous Texts?”, in Poetics, 18 (1989), pp. 143–164.

Hauser, Susanne. “Skins in Architecture, On Sensetive Shells and Interfaces”, in Gerber & Patterson (eds.), Metaphors in Architecture and Urbanism, 2013, pp. 105-123.

Hey, J. & J. Linsey & A.M. Agogni & K.L. Wood. “Analogies and Metaphors in Creative Design”, Int. J. Engng. Ed. Vol. 24, No. 2 (2008), pp. 283-294.

Jahnke, Markus. “Revisiting Design as a Hermeneutic Practice: An Investigation of Paul Ricoeur’s Critical Hermeneutics”, in Design Issues, Vol. 28, No. 2 (2012), pp. 30-40.

Latour, Bruno, “Clothing the Naked World”, in Lawson and Appignanesi (eds.), Dismantling Truth, 1989, pp. 101-126

Louridas, Panagiotis. “Design as Bricolage: Anthropology Meets Design Thinking”, in Design Studies, 20 (1999), pp. 517-535.

Maher, M.L. & J. Poon & S. Boulanger. “Formalizing Design Exploration as Co-evolution: A Combined Gene Approach”, in JS Gero and F Sudweeks (eds.), Advanced in Formal Design Methods for CAD, London, UK: Chapman And Hall, 1996.

Medway, P. & B. Clark. “Imagining the Building: Architectural Design as Semiotic Construction”, in Design Studies, 24 (2003), pp. 255-273.

Newton, Sydney, “Designing as Disclosure”, in Design Studies, 25 (2004), pp. 93-109.

Ortony, A. “The Role of Similarity in Similes and Metaphor”, in A. Ortony (Ed.), Metaphor

And Thought, Cambridge: Cambridge University Press, 1979, pp. 342–356.

Perez-Gomez, Alberto. “Hermeneutics as Discourse in Design”, in Design Issues, Vol. 15, No. 2 (1999), pp.71-79.

Roediger, Henry L. “The Effectiveness of Four Mnemonics in Ordering Recall”, in Journal of Experimental Psychology: Human Learning and Memory, Vol. 6, No. 5 (1980), pp. 558-567.

Roozenburg, N.M. & K. Dorst. “Describing Design as a Reflective Practice: Observations on Schön’s Theory of Practice”, in E. Frankenberger, H. Birkhofer & P. BadkeSchaub (Eds.), Designers, Springer London, 1998, pp. 29-41.

Shone, Donald. “The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action”, New York: Basic Book, 1983.

Shone, Donald. “Generative Metaphor: A Perspective on Poblem-setting in Social Policy”, in MA. Ortony (Ed), Metaphor and Thought, second ed, Cambridge, UK, Cambridge University Press, 1993, pp. 137-163.

Simon, H.A. “The Structure of Ill-structured Problems”, in Artificial Intelligence, 4 (1973), pp.181-201.

Snodgrass, Adrian & Richard Coyne. “Is Designing Hermeneutical?”, in Architectural Theory Review, Vol. 1, No.1 (1997), pp. 65-97.

Snodgrass, Adrian & Richard Coyne. “Is Designing Mysterious? Challenging the Dual Kowledge Thesis”, in Design Studies, Vol. 12, Issue 3 (1991), pp. 124-131.

Snodgrass, Adrian & Richard Coyne. “Models, Metaphors and the Hermeneutics of Designing”, in Design Issues, Vol. 9, No.1 (1992), pp. 56-74.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.