دوره 21, شماره 2

تابستان 1390

فهرست مطالب

علوم فنی و مهندسی

اين مقاله در پی آن است که، به ميزان تغيير جايگاه انسان درنظريه های معماری، که به ويژه در قرن نوزدهم و بيستم مطرح شده اند، بپردازد.از آنجاييکه، فضا در نظريه های معماری با تعبيرهای مختلف و گسترده ای همراه است، در اين مقاله به تجزيه و تحليل اندیشه های مهم ترين نمايندگان و متفکران در طی دو قرن ذکر شده پرداخته خواهد شد. بنا بر اين در چهار بخش اصلی، نخست به تعريف فضای معماری از نقطه نظر معنای واژه و سابقۀ موضوعی آن اشاره خواهد شد؛ سپس مفهوم فضا با استناد به ديدگا ههای فلسفی قرن نوزدهم آلمان و تأثيرپذيری از دو جريان اصلی، نظريۀ گاتفريد زِمپر و فلسفۀ کانت تحليل میشود. در ادامه، تغيير مفهوم فضای معماری در اوايل قرن بيستم و در آخر، مفهوم فضا متأثر از روا نشناسی ادراک تحليل خواهد شد. نتايج اين مقاله گويای اين است که مفهوم فضادر قرن نوزدهم، از محصورسازیِ مطلق به پيوستگی درون و بيرون و پس از آن با تأثيرپذيری از نظريۀ همدلی، به آگاهی يافتن از پيکرو در قرن بيستم به آگاهی از رابطۀ ميان انسان و محيط تغيير يافته و سرانجام به مفهوم مکان وابسته شده است. در اين سير، انسان نيز به تدريج درنظريه های مرتبط به فضا حضور يافته است، اما همچنان نسبت به بسياری از ابعاد وجودی انسان، به ويژه تأثيرگذاری آن بر معماری، بهای کمی داده شده است.
سوسن نورمحمدی
PDF
انديشۀ واقعي «مدل مجازی » باستان شناختي و ورود آن به حيطۀ مطالعات اين رشته، با رواج روزافزون رایانه و استفادۀ گسترده از آن آغاز شده است. واقع گرایی «مدل مجازي » در ارتباط و وابستگي مستقيم با كيفيت و كميت هاي موجود داده هاي باستا نشناختي است. تجسم واقعيت یا واقعیت مجازی نه تنها چهارچوبی روش شناختي براي به كار گيري تكنيكهاي گوناگون تجسمي دارد، بلكه به دنبال آن، تلاش وسيعي نيز براي يافتن معاني صحيح و چگونگي ايجاد رابطه بين سيستم هاي واقعي و مجازي صورت می پذيرد. نتيجۀ نهايي این رابطه تنها توليد يك تصوير انفعالي از واقعيت نيست، بلكه ايجاد مدل مجازي فعالي است، و به صورت واقعي باستان شناسان را در انجام تحقيقات، بازسازي، و تحليلهاي باستان شناختي ياري ميكند. رويكرد بازسازي مجازي ترسيم كميت انتزاعي هر دادۀ باستا نشناختي است، به صورت نمايش گرافيكي(نمايش هندسي فضايي) و يا نمايش عددي كلان از انديشه هاي علمي و نتايج حاصله از آن، كه درك پيچيدگ يهاي آن را آسانترميكند. نكتۀ مهم اين است كه بازسازي مجازيْ تكنيك سادۀ نمايشي نيست،تشريحي است و اين توانايي از تركيب روش تجسمي با ابزاربلكه ابزاری كاملا مديريت و هدايت داده هاي باستانشناختي حاصل ميشود. داد ه های عملیاتی این تحقیق از کاو شهای باستا نشناسیِ کیی از مهم ترین آثار دورۀ ساسانی (نیایشگاه بندیان) از درگز خراسان رضوی به دست آمده است، که به طور مکررانتشار می یابد.
کمال الدین نیکنامی, زهرا میراشه, مریم رمضانی
PDF
ندارد.
سید محمد بهشتی
PDF
در فتنۀ افغا نها، بسياري از زیرساختها و ابنیۀ ارزشمند اصفهان از بین رفت، از سكنه خالي شد و تا نزديك دو قرن پوستۀ فرسوده و آثار معماري و شهرسازي آن رها شده و بي اعتنا باقي ماند. دردورۀ قاجاریه حاكمان اصفهان تا حدود سال 1290 ق یكي پس از ديگري روي كار آمدند و به سرعت كنار رفتند. با آمدن مسعودميرزا ظل السلطان پسر بزرگ ناصرالدين شاه فصلی ديگر گشوده شد. به نظر میرسد، در اوایل اين دوره، در اصفهان هم فعالي تهاي قابل قبول و مثبت رخ داده، به طوری که سرماي ههاي از دست رفتۀ آن احيا و هم ضديت با ابنيۀ كهن، تخریب و فروش مصالح آثار، و مصادرۀ اموال مردمانش تجربه شده است. هدف اين پژوهش نظر و تأملي بر وضعیت ابنيۀ شهر در اين دوره است. دور هاي كه بيش از ي كسوم قرن طول كشيد. نتايج حاصل از مطالعات نشان میدهد، در طي هفت سال آغاز حكومت او، وجود و عملكردش، با توجه به شرايط زمان، قابل قبول و مؤثربود. اما، از حدود 1298 ق تا پايان حكومت او در دورۀ ناصري، آثار سوء مدیریت و حاکمیتش بر روند زندگي مردم روستایی و شهری غیر قابل جبران بوده است.
حسین پورنادری
PDF
اگرچه سابقۀ اقدامات بازسازی مسکن پس از سوانح به سا لهای دور باز م یگردد، لیکن نگرش علمی به رویکردها و دیدگا ههای آن در اواخر دهۀ ۱۹۷۰ شکل گرفت. بازسازی مسکن پس از سانحه از نقطه نظر «میزان کنترل توسط خانوار » موضوعی است که در ده ههای اخیر توجه سیاستگزاران و نهادهای درگیر در امداد و بازتوانی سوانح را به خود جلب کرده است. دیدگاه مزبور در جهت ظرفیت سازی آحاد جامعه و توانمند کردن آنها به مسئولیت پذیری و مشارکت در روند عملیات بازسازی تبیین شده است. در این میان انتخاب رویکرد یا رویکردهای بهینه، نیازمند ملحوظ داشتن شاخ صهایی از قبیل هزینۀ بازسازی، ارتقای وضعیت ایمنی خانوار و جامعه، ترمیم و بهبود معیشت، شرایط سیاسی حاکم، زمین ههای فرهنگی موجود، مکانیز مهای تطبیق، و چگونگی بالا بردن ظرفیتهای جامعۀ آسیب دیده است. بنا بر این مشاوره با مردم و ارزیابی نیازها و ظرفی تهای آنها، قبل از اتخاذ تصمیمات اجرایی امری مهم محسوب می شود. عوامل کلیدی که در روند تصمیم گیری نقش ویژ ه ای دارند شامل دولت مرکزی، نهاد مسئول بازسازی، سازما نهای مشارکت کننده در بازسازی، دولت محلی، و جامعۀ آسیب دیده است. چگونگی تعامل میان بازیگران مزبور، در اتخاذ رویکرد بهینۀ بازسازی اثر میگذارد.به طور کلی، پنج رویکرد در اکثر پروژه های بازسازی مسکن پس از سانحه به کار گرفته شده اند. رویکردهای مزبور در برخی اوقات به صورت ترکیبی و با توجه به مقیاس خسارت، شدت واقعه، و وضعیت اقتصادی و اجتماعی و سیاسی منطقۀ آسیب دیده، به شرح زیر اتخاذ می شوند:رویکرد پول نقد: کمک مالی بی قید و شرط از جانب دولت و نهادهای مسئول به مالک خانه بدون حمایت فنی.رویکرد بازسازی با هدایت مالک: کمک مالی مشروط و قانونمند به همراه حمایت فنی با هدف احداث خان ههای مقاوم. رویکرد بازسازی توسط جامعه: رهبری توسط نهادها، با مشارکت فعال جامعه در تصمیم گیری و مشاوره.رویکرد بازسازی پیمانکارمحور درجاسازی در محل: اجرا توسط نهادها و به کار گیری شرکت های پیمانکاری، به منظور درجاسازی خانه های تخریب شده. رویکرد بازسازی توسط پیمانکار در سایت جاب هجا شده: اجرا توسط نهادها وبه کار گیری شرکت های پیمانکاری، به منظور احداث خانه های جدید در سایت جاب هجا شده.نوشتار حاضر ضمن بررسی رویکردهای مبتنی بر میزان کنترل، توسط خانوار، به تحلیل دیدگاه های مطرح و فرایند تکاملی و معایب و مزایای هریک از دیدگا هها میپردازد. دراین مقاله نتیجه گیری می شود که، در میان رویکردهای مطرح، «بازسازی با هدایت مالک » قابلیت توانمند کردن، ظرفیت سازی، تداوم، پایداری، و مقرون به صرفه بودن را در اکثر موقعیتهای بازسازی دارد.
عليرضا فلاحى
PDF
تجارب موجود نشان میدهد، علی رغم تلاش های صورت گرفته، در تأمین سرپناه موقت و یا به طور خاص سرپناه پس از سانحه، پیشرفت چشمگیری حاصل نشده است. روش ها و شیوه های متنوع تأمین سکونتگاه های موقت برای بی خانمانان پس از سوانح اخیر در ایران، به دلیل عدم انطباق با شرایط منطقۀ سانحه دیده، در عمل کارایی لازم را نداشته و از یک سو، سبب بروز مشکلات و معضلاتی درازمدت در منطقۀ سانحه دیده شده و از سوی دیگر، موجب هدر رفتن منابع مالی فراوانی شده است. در تحقیق حاضر، ضمن بررسی اجمالی مدیریت بازسازی پس از زلزلۀ فروردین 1385 استان لرستان، با استخراج سیاست ها و رویکردهای تأمین سرپناه موقت، به ارزیابی و نتیجه گیری از آن ها پرداخته می شود. در این گزارش، پس از گذشت دو سال از سانحه، ضمن ارزیابی نکات مثبت و منفی اقدامات انجام شده در این زمینه، به بررسی روش های به کار رفته توسط آسیب دیدگان جهت تأمین سرپناه موقت و نیز اقدامات آنان به منظور رفع نیازهای اساسی خود وکاهش نواقص و مشکلات سرپناه های عرضه شده پرداخته میشود. تحقیق حاضر در نهایت تأکیدی است بر اینکه، سرپناه موقت نقش مهمی درترمیم روند قطع شدۀ زندگی عادی در زمینۀ اقتصادی و فعالیت های جمعی در مناطق سانحه دیده دارد و برنام ههای تأمین سرپناه موقت به طور حتم بر برنامه بازسازی سکونتگاه های دائم اثرگذار خواهد بود و جهت تحقق بازسازی همه جانبه باید این برنامه ها در تعامل با یکدیگر شکل گیرند.
عبدالمجيد خورشيديان
PDF
در طراحی و ارزیابی فضاهای شهری، اندیشمندان به نیازهای اولیۀ انسان بسیار توجه میکنند و همه بر این اعتقاد هستند که، بدون توجه به این نیازها، امکان دسترسی به فضا و تحرک پذیری در آن به حد قابل ملاحظه ای محدود خواهد شد. این نیازها تحت تأثیر متغییرهای مختلفی قرار دارند و «جنسیت » یکی از موضو ع های حساس این مقوله است. تا كنون تحقيقات دامنه دار فراواني دربارۀ جنسيت و جنبه هاي مختلف اجتماعي،فرهنگي،رواني،اشتغال،اقتصاد، و... در قالب رو كيرهاي مختلف دربارۀ زنان صورت گرفته است، و ل كين مطالعات شفافي پیرامون ارتباط اين گروه‌ كه حداقل با نيازهاي فضا يي نيمي از استفاده كنندگان از فضا هستند و مطمئنا خاصي مواجهند با فضاي شهري صورت نگرفته است.هدف از این پژوهش معرفی یکی از مباحث متأخر در حوزۀ دانش طراحی شهری؛ موضوع جنسیت، تحلیل تعامل مفاهیم جنسیت معرفی چگونگی امکان مداخلۀ طراحی شهری در و فضا، و نهایتا تعادل بخشی به فضای شهری جنسیت یافته است. به این منظورنخست مفاهیم اولیه و رویکردهای نظری در موضوع جنسیتْ مطرح؛ سپس سیرتحول محتوایی این رویکردها بررسی، و در ادامه ضمن بازشناسی نظریات مرتبط، تعامل مفاهیم جنسیت و فضا و نمودهای بازنمایی جنسیت در فضای شهری معرفی می شوند. در نهایت امکان مداخلۀ طراحی شهری، که ابزار ارتقای کیفیت محیط برای تمام گرو ههای اجتماع است، سنجش خواهد شد. یافته های این مطالعه نشان میدهد که تفاو تهای جنسیتی، گرچه بر پایۀ تفاو تهای جنسی )عموماً منتج از تفاو تهای طبیعی( استوار هستند، ولی از طرق اجتماعی، فرهنگی، و تاریخی ایجاد می شوند، که در خلال زمان و مکان دستخوش تغییرند. تحقیق حاضر چنین دلالت می کند که، اساسی ترین بازنمایی فضای جنسیت یافتۀ نمونه «حو ز ههای مجزا » هستند، و یک سیستم تقابلی وسلسله مراتبی است، که قلمرو عمومی را از قلمرو خصوصی جدا میکند. نهایتا پژوهش به این نتیجه می رسد که مطالعه و بررسی جنسیت و فضا یک موضوع میان رشته ای است و در این میان حرفۀ طراحی شهری، با تکیه بر رویکردهای کثرت گرا و به کار بستن معیارهای طراحی هم هشمول، قادر خواهد بود، در فرایند ایجاد فضای شهری و با مد نظر قرار دادن موضوع جنسیت، به نیازهای گرو ههای مختلف جمعیتی توجه کند و از این طریق فضای شهری جنسیت یافته را تعادل بخشد.
فرانک فرزانه
PDF
در اندیشه هاي اسلامي، بر تأمين عدالت و رعايت حقوق تمام افراد جامعه تأکید شده است و همۀ افراد در هر سن، هر نژادي، هر قومي، و با هر اندازۀ توانايي بايد بتوانند به طور عادلانه در اجتماع حضور پيدا کنند و بر هيچ قشري تبعيض و محروميت روا نیست؛ ولي از آنجايي که بخشي از نيروهاي فعال جامعه، محدوديت جسمي‌ حرکتي دارند، طراحي فضاهاي شهري که افراد از اين طريق خود را وارد زندگي اجتماعي میکنند و در ارتباط با ديگران قرار ميگيرند، اهميت بسيار ويژه اي دارد.هدف اين نوشتار، بیان اصول و مباني طراحي فراگير در محیطهاي شهري و مسکوني است که، بنيان اين تفکرات را م یتوان در مباني و اندیشه هاي اسلامي جستجو کرد. در شهرهاي گذشتۀ ايران،نمونه هاي طراحي فراگير را، که برگرفته از تفکر اسلامی است می توان در محیطهاي شهري مشاهده کرد، که به طور مثال میتوان از پیرنشین ها و سکوهاي نشيمن نام برد که پیرنشینها، در ورودي فضاهاي مسکوني، فضاي استراحتگاهي براي افراد مسن و سالخورده افراد حامل بار سنگين، و موارد مشابه آن هستند. اما در شهرهای امروزی ایران،رعايت نکردن اصول طراحي شهري با ورود عنصر خيابان به زندگي شهري گسترش يافت و از زماني که معابر پذيراي ورود اتومبیلها شد، عابر پياده که عمده ترین حرکت کننده در سطح معابر بود، اهميت خود را از دست داد. در این نوشتار با ذکر نمونه ها و مصادیق، به مقایسۀ فراگیر محیطهای مسکونی در شهرهای گذشته و جدید پرداخته میشود و در این باره به منظور بررسي وضع موجود دسترسیها در محیط مسکونی معاصر، روش تحقيق ميداني استفاده میشود. در این تحقیق با شیوۀ نمونه گیری خوشه ای، پرسش نامه هايي در بين ساکنان محلّۀ نارمک شهر تهران توزيع شد و مشکلات، محدوديتها و خواسته هاي افراد ازطريق تجزیه وتحلیل پرسش نامه ها، برداشتهاي محلي، و مشاهدۀ وضع موجود شناسايي گردید. تحلیل یافت هها، مشکلات، و نارسای یهای عمدۀ دسترسی ها ازقبیل فقدان ایمنی و راحتی که به کاهش فعالیّتهای اجتماعی و فیزیکی منجرمیشود را نشان م یدهد.در انتها بر اساس نتايج حاصل از پژوهش، را ه حل هايي به منظور فراگير کردن فضاها براي حرکت آزاد و مستقل و تأمين عدالت در دسترسي که عاملی براي دستيابي به استقلال فردي و حقوق اجتماعي افراد است، بیان میشود.
سیدباقر حسینی, سعید نوروزیان ملکی
PDF
يكي از اساسي ترين نيازهاي ابنای بشر مسكن است. درحقیقت خانه پوششي است كه در تطابق با برخي شرايط، رابطۀ صحيحي بين محيط خارج و پديد ه هاي زيستي ایجاد میکند. از اين رو توازن مسكن با محيط طبيعي مسئلۀ مهمي است و يكي از عوامل اساسي محيط خارج، كه در طراحي بناي مسكوني تأثیر به سزايي دارد، اقليم منطقه است. مسكن همدان با رويكرد اقليمي به هدف دستيابي به آسايش حرارتي در سه بخش بررسي مي شود. 1. در ابتدا به منظور بررسي اقليمي همدان، الف( مشخصات آ بوهوايي همدان معرفی و ب( بر اساس آن وضعيت اقليمي اين شهر تحليل ميشود. 2. سپس وضعیت اقليمي همدان در دو بخش الف( گون هشناسي مسكن همدان و آشنايي با الگوهاي كالبدي مسكن موجود همدان و ب( تحليل اقليمي مسكن همدان بررسی مي شود؛ تحليل اقليمي نمون هها در سه بخش ويژگيهاي عمومي مسكن، ويژگي خرد فضاهاي سكونتي، و ويژگي نظا مهاي ساختماني صورت م يگيرد. 3. در نهايت راهكارهاي اقليمي طراحي مسكن همدان توصيه می گردد.
سيد ه فائزه اعتماد شیخ الاسلامی
PDF
مطالعه در زمینۀ چگونگی تفکر طراحان، و مهار تهای اندیشیدن آنان در فرایند طراحی معماری و پژوه شهای صورت گرفته در این خصوص بیشتر به تفکر خلاق معطوف می شود. اما «تفکر » هر دو جنبۀ خالق و نقاد ذهن را در بر م یگیرد. در واقعیت، امروزه تفکر نقاد یک عبارت شایع در آموزش، روا نشناسی، و فلسفه است. برخی دانشگاه ها درس تفکر نقاد را مطرح م یکنند. افراد غیر متخصص و معمولی، هنگام سخن از اهمیت تفکر نقاد، آن را نتیجۀ اصلی حاصل از تحصیل در دانشگاه می دانند. در کتب و مقالات مربوط به آموزش مرتباً به مهارت تفکر نقاد اشاره م یشود. با این حال جای تعجب است، که چرا در بحث فرایند طراحی معماری، از تفکر نقاد غفلت شده است؟ مقالۀ حاضر درپی شناخت تفکر نقاد و اهمیت و ضرورت آن در فرایند طراحی معماری است.
حميدرضا شريف
PDF
طبق برنامۀ مصوب کارشناسی ارشد ناپیوستۀ معماری، هدف محوری در «طرح معماری »2 که به جنبه های معنایی و ارزشی و تبلور آن در طرح نظر دارد، توجه به طرح مایه، توجه به حاصل ادغام عوامل مجزا و متنوع تأثيرگذار بر طراحي، در قالب كليتي واحد، است. از سوی دیگر، پيچيدگي و تنوع این عوامل شرايطی را ايجاب م یکند كه پاسخگو يي هم زمان و ايجاد نوعي تعادل ميان آ نها، گاه تا مرز ناممكن دشوار می شود. پس پی گیری پرسش کلیدی مقاله که «چگونه م یتوان تأثیر مؤلف ههای شکل دهندۀ طرح مایه را به صورت متمایز بررسی کرد؟ »، م یتواند در روش شناسی طرح این درس موضوعیت اساسی داشته باشد. با وجود عوامل متعدد شكل دهندۀ طر حمايه، شايد بتوان آ نها را با مسامحه در سه مؤلفۀ عمده، یعنی طراح، مکان طرح، و موضوع طراحي دست هبندی کرد. به منظور آشکار کردن تأثیر این مؤلف هها، در یک تجربۀ آموزشی، به عنوان مورد پژوهی، تمری نهایی متناسب با این مؤلفه ها در قالب اسکیس )طراحی کوتاه مدت( برنامه ریزی و اجرا شد، که حاصل آن در جدولی ارائه میگردد. در این جدول، هر سطر تغییر و تحول کار دانشجو را در طی مسیر تمرینها نشان م یدهد و هر ستو ن معرف نسبت و جایگاه هر مؤلفه در شک لگیری طرح مایه است. این تجربه ضمن اینکه بهانه ای برای نقد و بررسی طرح در مسیر تکوینی آن فراهم میکند، دانشجو را نسبت به مؤلفه های شکل دهندۀ طرح مایه مشرف می کند، تا به صورت آگاهانه در مسیر «خودتصحیحی » قرار گیرد. نتایج این پژوهش ضمن اینکه در آموزش طراحی معماری قابل استفاده است، دانشجویان را نسبت به سازوکارهای فرایند طراحی حساس می کند.
کاظم مندگاری, حسين مهدوی پور, حميد نديمى, سمیه داودی
PDF
هدف مقالۀ حاضر، بسط و تشریح مفهوم «تمثیل » )قیاس( در معماری و جایگاه آن در روند طراحی است. برای رسیدن به این هدف، در ابتدا به اختصار مفهوم طراحی توضیح داده شده و سپس به شرح تفاوت میان خط مشی فکری نس لهای طراحان معماری و دلایل قبول یا رد نگرش فکری آنها پرداخته می شود. تغییرات نگر شهای طراحی در گذر زمان نشان م یدهد، خط مشی فکری طراحان نسل سوم عامل ایجاد وحدت و یکپارچگی در میان اجزای معماری در روند طراحی را تشخیص داده است، به این عامل «طرح مایه » )کانسپت ( گفته میشود. در ادامه، با شرح مفهوم طرح مایه، به لزوم شناسایی مفهوم «تمثیل » در معماری پی برده م یشود. در پایان، با شرح معنای تمثیل و انواع آن، جایگاه جدیدی برای تمثیل در روند طراحی معرفی و نقش سازندۀ آن را در ایجاد طرح مایه و روند طراحی بیان میشود.
محمد مسعودى نژاد, شاهد ولیدمغربی, سمیرا سادات حسینی یزدی
PDF
همۀ موجودات عالم آ يينۀ جميع اسما و صفات الهي هستند و هر موجودی ظهور یک اسم و اسم همان معنا است. انسان معمار )جانشين الهي( دارندۀ صفت خلاقيت، فاعليت و ولايت، طراح و ساما ن دهندۀ فضاي حيات برای تعالی و تکامل انسا نها است، معمار (فاعل) با اسمای تقابلي جمالي و جلاليزيبا يي و عظمت‌ لطف و قهر، طرح خود را به منصۀ ظهور م یرساند كه، هر دو صفت جمالي و جلاليتحت ولايت الهي و تعامل معمار با هستي بروز و تجلي پيدا میکند. هر نقش و خيالي كه مرا در نظر آيد حُسني و جمالي و جلالي بنمايد 2 معمار مختار در فرایند طراحي با سه ابزار روحي، فكري، و حسي در اختیار خود و تحت افاضۀ خالق كه فيضش به طور مطلق در همۀ مخلوقات جریان دارد و در تعامل با محيط، طرح خود را ابداع و خلق میکند. جهان را سر بسر آ يين هاي دان به هر يك ذره اي صد مهر تابان چو آيات است روشن گشته از ذات نگردد ذات او روشن ز آيات
حسن ذوالفقارزاده
PDF
در اين مقاله، ابتدا با مطالعۀ پيشينۀ متافيزيكي عناصر باغ اسلامی مانند درخت و آب، به اين عناصر پرداخته و پس ازآن با مطالعه بر روي عناصر مذكور، از ديدگاه حكمت اسلامي در قرآن و نمونه هاي باغ اسلامي، سعي شده تا با نزديک شدن به حكمت مفاهيم بهشت و با جستجو در متن قرآن و توجه ويژه به سورۀ الرحمن، تفاسير مربوط به اين سوره مطالعه شود. بر اساس مطالعات انجام شده در اين مقاله، ميتوان دريافت كه باید حكمت عناصر باغ، مانند نور و سايه، درخت و گياهان، آب، غرفه و قصور، و مانند آن را در نظم بندي محكمي دانست، كه براساس هندسۀ قدسي، و علم الهي، انسان را به سعادت رهنمون کند.
محمدرضا بمانيان, عبدالحميد نقره کار, مجتبی انصاري, بهزاد وثيق
PDF