دوره 3, شماره 4-3

پاییز و زمستان 1372

فهرست مطالب

علوم فنی و مهندسی

مسجد جامع قم در محله مسجد جامع با فاصله اندکی در شمال بازار و میدان کهنه قرار گرفته است. در مجاورت اين مسجد مدرسه علمیه جانی خان واقع است. سردرهای این دو بنا روبروی يکديگر در دو سوی کوچه قرار گرفته و جلوخان مشترکی را برای هر دو ساختمان پدید آورده اند. اختلاف نظر در مورد تاريخ بنیاد مسجد ظاهرا از يکی دانستن مسجد جامع فعلی و مسجد جامع قديم قم ناشی شده است دقت در وضعيت فعلی مسجد روشن می سازد که بخش های مختلف آن به دوره های گوناگون تعلق دارد بنای گنبد خانه مسجد قديمی تر از سایر قسمت ها و شبستان شرقی نيز مقدم بر شبستان غربی بنظر می رسد. تاريخ کتيبه های موجود در نقاط مختلف بنا 1246 و 1248 هجری قمری است سردر نيز متعلق به نيمه دوم قرن سيزدهم است و ظاهرا در همين سالها در مسجد تعميراتی شده است.
کامبیز حاجی قاسمی
PDF
معرفی شخصيتی که حدود هشتاد سال به معماری سنتی ایران خدمت ارزنده کرده است آن هم در قالب چند صفحه نوشتار مسلما حق مطلب را ادا نمی کند لذا در ابتدا ذکر اين نکته ضروری است که گزارش حاضر خود را از چنين ادعایی مبرا ساخته فقط به گوشه هایی از زندگی حرفه ای يکی از استادکاران معماری یزد به صورت اجمال می پردازد. استاد حاجی علی الکبر آخوند" خرمی" معروف به استاد علی اکبرآخوند ، فرزند محمد و متولد پانزدهم ماه دلو 1270 هجری شمسی است وی در خرمشاه يکی از محلات قديمی شهر یزد به دنیا آمده و نوه آخوند ملا احمد اردکانی است . در نزد مرحوم استاد محمد صادقیه پدر استاد محمدعلی صادقیه به شاگردی در رشته معماری پرداخته است. ابتدا به قالی بافی و رنگرزی اشتغال داشته ولی بزودی و دوران جوانی به رشته معماری روی می آورد
بهرام قديری
PDF
کتاب شناسی موردی شهرهای ایران که به ترتيب حروف الفبا و بر مبنای نام شهرهای ایران تنظيم گرديده است به علت حجم زیاد اين بخش از کار در شماره گذشته از کتابشناسی موردی شهرهای ايان حروف "آ" و " الف" معرفی شده و در اين شماره حروف " ب" و " پ" در معرض استفاده علاقمندان قرار می گيرد.
بهرام قديری
PDF
مقاله حاضر،بخش دهم، از کتاب "رهنمودهای مدیریتی برای اماکن ميراث فرهنگی جهانی است که توسط برنارد. ام. فيلدن و یوکایوکيلنو نگارش یافته است. اثر مذکور توسط مرکز بین المللی مطالعه نگهداری و مرمت گنجينه های فرهنگی در سال 1993 ميلادی در رم به چاپ رسيده است اين مرکز که توسط کنفرانس عمومی یونسکو در سال 1959 ميلادی در نهمين اجلاس آن پايه گذاری شده و دبیرخانه آن در رم واقع است وظايف زیر را به عهده دارد. جمع آوری مطالعه و پخش اسناد در مورد حراست و مرمت گنجينه های فرهنگی هماهنگ کردن برانگيختن و یا آغاز نمودن تحقيقاتی در اين زمينه در اختيار گذاردن راهنمایی ها و توصيه های لازم در موارد عمومی یا شخصی و بالاخره کمک به ترتيب محققان و تکنسين های ضروری جهت ارتقا استاندارد عمليات مرمت. تلاش عمده کتاب موصوف به اداره امور مطلوب اماکن ميراث فرهنگی جهانی معطوف است لازم به ذکر است که تا ژانویه 1993 ميلادی 378 گنجينه در 86 کشور جهان جزء ميراث جهانی به ثبت رسيده است از اين تعداد 276 مورد جزء اماکن فرهنگی و 15 فقره جزء اماکن مختلط طبیعی و فرهنگی قرار دارند
بهرام قديری
PDF
افسانه ها مجموعه ای از اعتقادات و باورها و داورهای نظری مردم هستند که به لحاظ تناقص با محسوسات ما نام افسانه را به خود گرفته اند. با اين حال مردم در گذشته به افسانه ها متوسل شده و با آنها زندگی کرده اند. امروزه اگرچه پيوند با افسانه ها به استحکام گذشته نمی باشد ولی هنوز محل تجلی ارزشهای جامعه می باشند. همچنانکه در افسانه سنمار نيز ارزش "بداعت" و " استقامت" به صورت بارزی برجسته می شود.
علی خانمحمدی
PDF
فن احیاء که زیر مجموعه "مرمت" به مفهوم عام آن است، در دهه های اخیر مورد توجه جهانی قرار گرفته و امروزه کاربرد گسترده ای در بافت شهرهای تاريخی و فرهنگی دارد. با توجه به اينکه در سال های اخیر نيز اين فن عنايت مسئولين اجرایی و مديران فرهنگی کشور و حتی مردم قرار گرفته مقاله حاضر در جهت معرفی و تعيين محدوده های احياء، تهيه و ارئه شده
فرهاد فخاری تهرانی, احمد فخاری تهرانی, بهرام قديری
PDF
امروزه مطالعه سرعت جریان هوا در مرحله طراحی برای مناطق شهری به جهت نيل به آسايش گرمایی، راحتی رفتاری، پرهيز از آلودگی های هوا ضرورت پیدا کرده است حتی در بعضی ممالک رفتار و سرعت باد در مناطق در دست طراحی و تغييرات آن ها نسبت به وضعيت قبل از ساخت و ساز در همان مناطق اجباری است. برای تعيين رفتار و سرعت باد در بافت های مصنوع، نياز به تئوری تببینی معتبر وجود دارد. متاسفانه در حال حاضر اين تئوری در دست نيست . در مقابل امروزه بخش عمده ای از تحقيقات انجام شده در تونل باد ناظر بر همين مسئله است. با اتکا به اين یافته ها، تهيه رهنمودهای کاربردی جهت معماری و طراحی شهری ميسر می گردد. در مقاله حاضر، ضمن پيمايش تحليلی از مطالعات موجود، معيارهای طراحی، برای يک نمونه از بافت های متداول شهر سازی امروزی ارایه شده است. امید است در شماره های بعدی صفه مجال بحث درباره نمونه های ديگر فراهم آيد. تا از اين طريق مجموعه جامع و کاملی در اختيار معماران و طراحان شهری قرار گيرد.
محمود رازجویان
PDF