دوره 3, شماره 2-1

بهار و تابستان 1372

فهرست مطالب

علوم فنی و مهندسی

امروزه مطالعه سرعت جریان هوا در مرحله طراحی برای مناطق شهری به جهت نيل به آسايش گرمایی، راحتی رفتاری و پرهيز از آلودگی های هوا ضرورت پيدا کرده است . حتی در بعضی ممالک، رفتار و سرعت باد در مناطق در دست طراحی و تغييرات آن ها نسبت به وضعيت قبل از ساخت و ساز در همان مناطق اجباری است برای تعيين رفتار و سرعت باد در بافت های مصنوع، نياز به تئوری تبیینی معتبر وجود دارد متاسفانه در حال حاضر اين تئوری در دست نيست در مقابل امروزه بخش عمده ای از تحقيقات انجام شده در تونل باد ناظر بر همین مسئله است. با اتکا به این یافته ها تهیه رهنمودهای کاربردی جهت معماری و طراحی شهری میسر می گردد. در مقاله حاضر ضمن پیمایش تحلیلی از مطالعات موجود رهنمودهای طراحی برای چندین نمونه از بافت های متداول شهرسازی امروزی ارایه شده است.
محمود رازجویان
PDF
نمايشگاه بین المللی ترجان تحت عنوان راه های جدید به سوی توسعه در تابستان سال 1372 گشايش یافت به رغم تحولات سريع و پياپی در نيمه دوم قرن حاضر،به ويژه در کشورهای صنعتی و ورود به دوران فرا صنعتی و عصر ارتباطات به نظر می رسد هنوز بشر دچار مصائب بیشماری است که بخشی از آن نيز زاییده همين تحولات پياپی است به دنبال چاره انديشی برای حل اين امور، انديشمندان و پژوهشگران سراسر گيتی در مراکز تحقيقاتی و دانشگاه های بيش از گذشته به تعميق و ژرف نگری پرداخته، در جهت رفع مشکلات می کوشد. در همين راستا رسانه های گروهی و وسايل ارتباط جمعی نيز تلاش های جدیدی را آغاز نموده اند.
فرهاد احمدی
PDF
بنایی که برای معرفی در اين شماره انتخاب شده است بنای خانه مرتاضيون در شهر شهر یزد است خانه مرتاضيون نیز مانند اغلب بناهای مسکونی به جا مانده در شهرهای سنتی ما،متعلق به دوره قاجار است.دوره قاجار از مهمترین دوره های تاريخ معماری ماست و شاید در خانه ها، بهتر از هرجای ديگر به توان مشخصات معماری اين دوره را مورد مطالعه قرار داد برداشت اين اثر در سال 1371 توسط دانشجویان دانشکده محمدرضا هوبخت، محسن صادقپور فرج، فرهاد ميرزایی و مرجان مظفری انجام گرفته است.مطالعه معماری خانه های سنتی امروز از چند نظر حائز اهميت است اول آن که نسبت به بناهای عمومی در خانه ها با فضاها و ترکيبات فضایی متنوع تری روبرو هستيم و از اين راه بهتر می توان با خلاقيت ها و ابداعات معماران سنتی در طراحی "آشنا شد و از آنها در اين زمينه درس معماری گرفته دوم آن که عليرغم کثرت خانه های به جا مانده نسبت به بناهای عمومی اين آنار به ندرت مورد توجه محققان قرار گرفته و اطلاعات بسيار کمی از آنها به صورت مدرن وجود دارد سوم آن که متاسفانه امروزه خانه های سنتی به دلايلی که ذکر آنها خارج اين مقاله است بسیار بيش از بناهای عمومی در معرض اتهدام و نابودی قرار گرفته اند. به قولی، امروز آخرین لحظات فرصت تاريخی ثبت و ضبط به اين ميراث غنی فرهنگی و هنری است تا حداقل نمودن ار آن به آيندگان منتقل گردد.
کامبیز حاجی قاسمی, محمدرضا هويخت, محسن صادقپور فرج, فرهاد ميرزایی, مرجان مظفری
PDF
در اين شماره کتابشناسی موردی شهرهای ایران که به ترتیب حروف الفبا و بر مبنای نام شهرهای ایران تنظيم گرديده در معرض استفاده علاقمندان قرار گيرد .
بهرام قديری
PDF
در مطالعات مرتبط شرايط محيط فضا ها از جمله محاسبه انتقال گرما از جدارهای ساختمان معمولا از فرضيه شرايط پايدار(2) استفاده می شود(1)در اين حالت شرايط محيطی داخل و خارج فضا ثابت فرض می شود. با توجه به اينکه در طبیعت شرايط کاملا ايستا وجود ندارد اين روش به نوبه خود يک نوع ساده سازی است. لذا چنانچه نوسانات دما زیاد باشد نتايج آن معتبر نيست (3) از اين رو در ساحتمانهائيکه از سيستم غیر فعال انرژی بهره می برند باید از روش جریان انتقال ناپايدار استفاده گردد ا اطلاعات دقيقتری از رفتار جداره در دست باشد. مقاله زیر با استفاده از روش انتقال ناپايأار از مشخصات ديوارهای معمول در ساخت و سازه های متداول را از جهت تشخيص رفتار آنها بر اتتقال گرما در اختیار خواننده می گذارد.
شهرام پورديهيمی
PDF
بنای موصوف از طرح های بسیار ديدنی و پيچيده /ای ام پی مهمار معروف چينی الاصل آمريکایی است. اين ساختمان پوششی عظيم دارد که در نوع خود بی نظير است پوشش شامل قاب فضایی يکپارچه و پلکانی با وسعت تقريبی 84000 متر مربع می گردد که عمق آن در باريکه ستون ها تغيير کرده و به چندین برابر افزايش می یابد. پوشش با جزئيات اتصالی بی نظير خود از نقطه نظر ساخت و کنترل و اجزاء از تکنيک های ويژه ای برخوردار است.يکپارچگی و عمق متغير قاب فضایی ناشناخته ها و مشکلات فنی متعددی را در مراحل مختلف طراحی، محاسبات، ساخت و اجراء پوشش به وجود آورد و تنها با بهره گيری گسترده از مدل و آزمايش، اطمينان کافی از عملکرد نهایی قاب به دست آمد و پوشش در کنترل طراحان سازه قرار گرفت. با توجه به ويژگی های اين پوشش گزارش کوتاهی در اين زمينه تهيه شده است که در معرض استفاده علاقمندان قرار می گيرد.
سعيد مشايخ فريدنی
PDF
يکی از راه هایی که امروزه علوم و فنون جدید در پيش رو دارند که بالمال موجب پيشرفت و تکامل آنان می گردد، پيگيری و دستيابی به خطوط ارتباطی ميان اين علوم و فنون با رشته های ديگر است. اين امر از يک سو موجب آگاهی از پيشرفت جمعی علوم و از ديگر سو منجر به اعتلای سطح معارف بشری می شود. رشته معماری و شهرسازی عليرغم قوت فراوانی که در زمينه های علمی دارد، از ديدگاه پشتوانه های نظری، دچار ضعف است. با اندک کنکاش در ساخت سایر علوم، مثل هنر، ادبیات، فلسفه و ... می توان خطوط ارتباطی اين رشته را با سایر علوم و فنون ردپایی کرد. نوشتار حاضر، در صدد ريشه یابی ارتباط معماری با ادبیات و از آن میان ادبیات فارسی است.
علی اکبر خان محمدی
PDF