آسمان به مثابه منظره؛ بررسى ارجحيت ديد به آسمان از پنجره

سپيده مسعودى نژاد

چکیده


در دهه هاى اخير، در شيوه هاى رايج ساخت وساز در كلان شهرهايى چون تهران و ضوابط و مقرراتى كه در امر معمارى و شهرسازى ملاك عمل بوده اند از عملكرد « ديد » پنجره و منظرة قابل رؤيت ، آن غفلت شده است. به طورى كه، ديد پنجرة بسيارى از آپارتمان هاى مسكونى محدود به عناصر ساخته شده است، و از ديد به منظره اى طبيعى و حتى ديد به آسمان محروم هستند.

 اما محققين از يك سو، بر لزوم ارتباط ساكنين مناطق شهرى با طبيعت در داخل محيط هاى زندگى تأكيد مى كنند و از سوى ديگر، از اهميت پنجره ها در محيط زندگى، و از نقشِ تأثيرگذار محتواى ديد آنها سخن مى گويند. شواهد فراوانى بر ارجحيت قوى ديد به منظرة طبيعى بر منظرة ساخته شده از پنجره دلالت دارد و پنجره با ديد طبيعى را، به ويژه براى ساكنين آپارتمان ها، امرى ضرورى مى نمايد. در اين مقاله كه با توجه به محدوديت پنجرة آپارتمان هاى مسكونى به عناصر ساخته شده نگاشته شده است، منظرة طبيعى بالقوة آسمان را در محتواى پنجره به پرسش گذارده و با عنايت به شكاف موجود در ادبيات ترجيحات منظر دربارة ديد به آسمان از پنجره، به مطالعة جايگاه آن در ترجيحات منظر و پسنديدگى آن از سوى مردم پرداخته مى شود. همچنين، ارجحيت/ عدم ارجحيت ديد به آسمان بر منظرة ساخته شده از پنجرة آپارتمان هاى مسكونى در شهر تهران بررسى مى شود. در اين مطالعه از دو روش پيمايش ادبيات و پيمايش ميدانى بهره گيرى مى شود.


واژگان کلیدی


آسمان، محتواى ديدِ پنجره، منظرة طبيعى، منظرة ساخته شده، ارجحيت.

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


منابع و مآخذ

. بهار، مهرداد. پژوهشى در اساطير ايران، تهران: نشر آگاه، 1375

رستگار فسائى، منصور. پيكرگردانى در اساطير، تهران: پژوهشگاه علوم

. انسانى و مطالعات فرهنگى، 1383

صبرى، رضاسيروس. روند شك لگيرى معمارى منظر، طرح پژوهشى

. دانشكدة معمارى و شهرسازى، دانشگاه شهيد بهشتى، 1380

مسعودى نژاد، سپيده. پنجرة آسمان؛ واكاوى اثرات ديد به آسمان بر كيفيت

. خانة شهرى، رسالة دكترى معمارى. دانشگاه شهيد بهشتى، 1392

منظر در قاب پنجره؛ نقش ديد » . مسعودى نژاد، سپيده و رضاسيروس صبرى

مقاله و سخنرانى ايراد ،« به منظر طبيعى در دستيابى به محيط زندگى پايدار

شده در نخستين همايش ملى معمارى و شهر پايدار، دانشگاه شهيد رجايى،

. 22-21 آبان ماه 1391

مقررات شهرسازى و معمارى و طرح هاى توسعه و عمران مصوب شوراى

. عالى شهرسازى و معمارى ايران، 1386

مقررات ملى ساختمان، مبحث چهارم: الزامات عمومى ساختمان. دفتر

. تدوين و ترويج مقررات ملى ساختمان. تهران: نشر توسعة ايران، 1387

Appleton, J. The Experience of Landscape, London: Wiley,

Balling J.D. & J.H. Falk. “Development of Visual Preference

for Natural Environments”, in Environment and Behavior,

(1) (1982), pp. 5-28.

Bringslimark, Tina. Psychological Benefits of Nature in the

Indoor Context, PhD dissertation. Norwegian University of

Life Sciences, 2007..

Butler, Darrell L. and Brian L. Steuerwald. “Effects of

and Room size on Window Size Preferences Made in

Models”, in Environments and Behavior. 23 (3) (1991), pp.

-358.

Dubois, M.C. “Effect of Glazing Types on Daylight Quality

in Interiors: Conclusions from three Scale Model Studies”,

in: Y. A. W. d. Kort & W. A. IJsselsteijn & I. M. L. C. Vogels &

M. P. J. Aarts & A. D. Tenner & K. C. H. J. Smolders (Eds.),

Proceedings of Experiencing Light 2009: International

Conference on the Effects of Light on Wellbeing (pp. 86-97).

Eindhoven, the Netherlands: Eindhoven University of

Technology, 2009.

Dubois, M.C. & F. Cantin & K. Johnsen. “The Effect of Coated

Glazing on Visual Perception: A Pilot Study Using Scale

Models”, in Lighting Research and Technology, 39(3) (2007),

pp. 283 -304.

Hartig, T. & A.E.van den Berg & C.M.Hagerhall et al. “Health

Benefits of Nature Experience: Psychology, Social and

Cultural Process”. In: Nilsson, K., et al. Forest, Trees and

Human Health. Dordrecht: Springer Science Business and

Media, 2010.

Hartig, T. & G.W. Evans & L.D.Jamner et al. “Tracking

Restoration in Natural and Urban Field Settings”, in Journal

of Environmental Psychology, 23 (2003), pp. 109-123.

Health Council of the Netherlands. Nature and Health: The

Influence of Nature on Social, Psychological and Physical

Well-being, The Hague, Health Council of the Netherlands/

Dutch Advisory Council for Research on Spatial Planning,

Kaplan , Rachel. “The Nature of the View from Home:

Psychological Benefits”, in Environment and Behavior, 33(4)

(2001), pp. 507-542.

Kaplan, R. “Employees’ Reactions to Nearby Nature at their

Workplace: The Wild and the Tame”, in Landscape Urban

Planning, 82 (1-2) (2007), pp. 17-24.

Kaplan, Rachel and Stephen Kaplan. The Experience of

Nature: A Psychological Perspective, New York: Cambridge

University Press, 1989.

Kaya, Naz and Feyzan Erkip. “Satisfaction in a Dormitory

Building: The Effects of Floor Height on the Perception of

Room Size and Crowding”, in Environment and Behavior, 33

(2001), pp. 35- 53.

Kellert, S.R. and E.O. Wilson. The Biophilia Hypothesis, Island

Press, Washington, DC, 1993.

Lamb, R. J., & A.T. Purcell. “Perception of Naturalness and its

Relation to Vegetation Structure”, in Landscape and Urban

Planning, 19 (1990), pp. 333–352.

Lohre, V.I. & C.H. Pearson-Mims. “Responses to Scenes

with Spreading Rounded, and Conical tree Forms”, in

Environment and behavior, 38 (2006), pp. 667–688.

Nasar, J.L. “Urban Design Aesthetics: The Evaluative

Qualities of Building Exteriors”, in Environment and

Behavior, 26 (1994), pp. 377–401.

Nordh, Helena. Restorative Components of Small Urban

Parks, PhD dissertation. Norwegian University of Life

Sciences, 2011.

Olmsted, F.L. Public Parks and the Enlargement of Towns,

Cambridge, MA: Riverside Press, 1870.

Orians, G.H. “An Ecological and Evolutionary Approach

to Landscape Aesthetics”, in E.C. Penning-Rowsell & D.

Lowenthal (Eds.) Landscape meanings and values. London:

Allen and Unwin, 1986, pp. 4–25.

Orians, G.H. “Habitat Selection: General Theory and

Applications to Human Behavior”, in J.S. Lockard (Eds.) The

Evolution of Human Social Behavior, New York: Elsevier,

, pp. 49–66.

Ozdemir, Aydin. “The Effect of Window Views’ Openness

and Naturalness on the Perception of Rooms’ Spaciousness

and Brightness: A Visual Preferences Study”, in Scientific

Research and Essays, 5 (16) (2010), pp. 2275-2287.

Parsons, R. “The Potential Iinfluences of Environmental

Perception on Human Health”, in Journal of Environmental

Psychology, 11(1991), pp. 1–23.

Pineault, N. & M.C. Dubois. “Effect of Window Glazing Type

on Daylight Quality: Scale Model Study of a Living Room

under Natural Sky”, in Leukos, 5(2) (2008), pp. 83 -99.

Stamps, Arthur E.. “Mystery of Environmental Mystery:

Effects of Light, Occlusion, and Depth of View”, in

Environment and Behavior, 39 (2) (2007), pp. 165-197.

Tennessen, C. M. and B.Cimprich.. “Views of Nature: Effects

on Attention”, in Journal of Environmental Psychology, 15

(1995), pp. 77-85.

Ulrich R.S. “Aesthetic and Affective Response to Natural

Environment. Behavior and the Natural Environment”, in

I. Altman & J.F. Bourassa (Eds.), Behavior and the Natural

Environment, New York: Plenum, 1983, pp. 85–125.

Ulrich R.S. & R.F. Simons & B.D. Losito & E. Fiorito & M. Miles

& M. Zelson. «Stress Recovery During Exposure to Natural

and Urban Environments», in Journal of Environmental

Psychology, no. 11(1991), pp. 201-203.

van den Berg, A.E. & S.L.Koole and N.Y. van der Wulp.

“Environmental Preference and Restoration: (How) are

they Related?”, in Journal of Enviornmental Psychology, 23

(2003), pp. 135-146.

Veitch, Jennifer A. and Anca D. Galasiu. The Physiological

and Psychological Effects of Windows, Daylight, and View

at Home: Review and Research Agenda, Ottawa: National

Research Council of Canada, 2012.

Wilson, E. O. Biophilia. Cambridge, MA: Harvard University

Press, 1984.

World Health Organization. “The World Health Report

”, in Mental Health: New Understanding, New Hope.

Geneve, 2001.

( وبگاه مركز آمار ايران (دست يابى در 10 ارديبهشت 1391

http://www.amar.org.ir

http://www.weather.ir/ وبگاه سازمان هواشناسى كشور/


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.