palette
اولویت‌بندی عوامل رضایت سالمند از فضای باز مجموعۀ مسکونی

چکیده

این مقاله با هدف شناخت عوامل مؤثر بر رضایت سالمند از فضای باز مجموعۀ مسکونی نگاشته و در آن ضمن تبیین این عوامل به تدوین مدلی از آن­ها با استفاده از«روش دلفی» و «تکنیک شانون» پرداخته شده است. در این پژوهش به دو پرسش پاسخ داده می­شود: عوامل مؤثر بر رضایت سالمند از فضای باز مجموعۀ مسکونی چیستند؟ و چگونه می­توان به میزان اهمیت هریک از آ­ن عوامل نسبت به هم پی برد؟ برای پاسخ­گویی به این پرسش­ها، پژوهشگران با روش دلفی نظرات ده نفر از متخصصان این حوزه را با مصاحبه و پرسش­نامه جمع­آوری و به کمک روش شانون تحلیل کرده­اند. یافته­ها نشان می­دهند که مهم­ترین دستۀ عوامل مؤثر بر رضایت سالمند از فضای باز مجموعۀ مسکونی دستۀ «کالبدی­ـ فضایی» است که مؤثرترین شاخص­های آن «تأمین فضایی»، «دید و منظر»، «سازمان­دهی فضایی»، و «جنبه­های زیباشناختی» هستند و بعد ­از آن دستۀ «فردی­ـ اجتماعی» با مؤثرترین شاخص­های «سن»، «احساسات و نیازها»، و «انتظارات» قرار دارند. سپس دستۀ عوامل «عملکردی­ـ مدیریتی» است که «وجود نظارت اجتماعی»، «تأمین ایمنی»، و «میزان دسترسی به خدمات عمومی و خصوصی» مؤثرترین شاخص­های این دسته هستند. درنهایت مدل عوامل رضایت سالمند از فضای باز مجموعۀ مسکونی تدوین گردیده که وزن هر دسته از عوامل و شاخص­ها در آن بیان شده است.

واژگان کلیدی
سالمند، مجموعۀ مسکونی، فضای باز مجموعۀ مسکونی، رضایت، رضایت از محل سکونت

منابع و مآخذ مقاله

بهزادفر، مصطفی و سیده‌ندا قاضی‌زاده. «حس رضایت از فضای باز مسکونی (نمونۀ مورد مطالعه: مجتمع‌های مسکونی شهر تهران)»، در هنرهای زیباـ معماری و شهرسازی، ش 45 (بهار 1390)، ص 15-24.

حاجی‌نژاد، علی و مجتبی رفیعیان و حسین زمانی. «بررسی متغیرهای فردی بر رضایت‌مندی شهروندان از کیفیت محیط زندگی (مطالعۀ موردی مقایسه بافت قدیم و جدید شهر شیراز)»، در جفرافیا و توسعه، ش 17 (بهار 1389)، ص 63-82.

خراسانی مقدم، صبا و سیدعباس یزدانفر و سیدباقر حسینی. «بررسی شاخص‌های کیفیت زندگی مؤثر بر میزان رضایت مندی ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی (مطالعۀ موردی: محلۀ فرحزاد تهران، فرحزاد شمالی)»، در پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ش1 (بهار 1394)، ص 97-117.

ذبیحی، حسن و فرح حبیب و کمال رهبری‌منش. «بررسی رابطۀ بین میزان رضایت از مجتمع‌های مسکونی و تأثیر مجتمع‌های مسکونی بر روابط انسان»، در هویت شهر، ش 8 (بهار و تابستان 1390)، ص 103-118.

رضایی، علی‌اکبر و شهروز امیرانتخابی. «بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای رضایت از زندگی (مطالعۀ موردی: کارکنان مرکز تحقیقات استراتژیک)»، در فصل نامۀ پژوهش‌های اجتماعی فرهنگ و رسانه، ش 1 (بهار 1391)، ص 55-76.

رفیعیان، مجتبی؛ و علی عسگری و زهرا عسگری‌زاده. «سنجش میزان رضایت‌مندی سکونتی ساکنان محلۀ نواب»، در پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ش 67 (بهار 1388)، ص 53-68.

صوفی نیستانی، مینا و مجتبی رفیعیان. «ارزیابی اثرات سازمان اجتماعی‌‌ـ کالبدی محلۀ نارمک شمالی بر رضایت‌مندی سکونتی»، در بررسی مسائل اجتماعی ایران، ش 1 (بهار و تابستان 1393)، ص 113-140.

طبیبیان، منوچهر و یاسر منصوری. «ارتقای کیفیت محیطی و رضایت‌مندی از زندگی در محلات جدید با اولویت‌بندی اقدامات بر اساس نظرهای ساکنان (نمونۀ موردی: کاشان)»، در محیط‌شناسی، ش 4 (زمستان 1392)، ص 1-16.

غیاثی، محمدهادی و شراره عظیمی و پویان شهابیان. «سنجش میزان ارتباط رضایت‌مندی سکونتی با متغیرهای مسکن، واحد همسایگی و محله (مطالعۀ موردی: مجتمع مسکونی پزشکان فارابی)»، در هویت شهر، ش 15 (پاییز 1392)، ص 47-58.

نوذری، شعله و ندا رفیع‌زاده و فرامرز داعی‌نژاد. مبانی طراحی فضاهای باز محله‌های مسکونی متناسب با شرایط سالمند، تهران: مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن وزارت مسکن و شهرسازی، 1383.

Abdul Ghani, S. & Noraini, Y. “Residential Satisfaction in Low cost Housing in Malaysia”, Report of research, (2006), pp. 1-69.

Amerigo, M. & J. Aragones. “A Theoretical and Methodological Approach to the Study of Residential Satisfaction”, in Journal of Environmental Psychology, No.17 (1997), pp. 47-57.

Amerigo, M. & J. Aragones. “Residential Satisfaction in Council Housing”, in Journal of Environmental Psychology, No.10 (1990), pp. 313-325.

Amole, D. “Residential Satisfaction and Levels of Environment in Students’ Residences”, in Journal of Environment and Behavior, No. 41 (November 2009), pp. 866-879.

Bonaiuto, M., & A. Aiello & M. Perugini & M. Bonnes & A.P. Ercolani. “Multidimensional Perception of Residential Environment Quality and Neighbourhood Attachment in the Urban Environment”, in Journal of Environmental Psychology, No.19 (December 1999), pp. 331-352.

Bonaiuto, M. & F. Fornara & M. Bonnes. “Perceived Residential Environment Quality In middle- And low-Extension Italian Cities”, in Revue Europeenne de Psychologie Appliquée / European Review of Applied Psychology, No. 56 (March 2006), pp. 23-34.

Bowen, G.L. & M.V. Chapman. “Poverty, Neighborhood Danger, Social Ssupport, and the Individual Aadaptation among at-risk youth in Urban Areas”, in Journal of Family Issues, No.17 (1996), pp. 641-666.

Bramley, G. & S. Power. “Urban Form and Social Sustainability: The Role of Density and Housing Typ”, in Environment and Planning B: Planning and Design, No. 36 (January 2008), pp. 30-48.

Buys, L. & E. Miller. “Residential Satisfaction in Inner Uurban Higher-density Brisbane, Australia: Role of Dwelling Design, Neighbourhood and Neighbours”, in Journal of Environmental Planning and Management, No. 55 (2012), pp. 319-338.

Canter, D. “Putting Situations in their Place Foundations for a Bridge Between Social and Environmetal Psychology”, in. A – Furnham (Ed), Social Behavior in Context, London: Allyn & Bacon, 1986.

Fleury- Bahi, Gh. & M.L. Felonneau & D. Marchand. “Processes of Place Identification and Residential Satisfaction”, in Environment and Behavior, No. 40 (January 2008), pp. 669-682.

Ge, J. & K. Hokao. “Research on Rresidential Lifestyles in Japanese Cities from the Viewpoints of Residential Preferences, Residential Choice and Residential Satisfaction”, in Landscape and Urban Planning, No. 78 (November 2006), pp. 1655-178.

Gifford, R. “Environmental Perception and Cognition”, in Environmental Psychology: Principles and Practice, Transl. Residential Dehbashi, A Quarterly Journal of Architecture & Culture, Tehran, No. 2-3 (Fall & Winter 1999), pp. 5-32.

________ . “Residential Environmental Psychology”, in Environmental Psychology: Principles and Practice, Transl. Vahid Qobadian, in A Quarterly Journal of Architecture & Culture, Tehran, Iran, No. 2 & 3 (Fall & Winter 1999), pp. 81-98.

Huang, Z. & X. Du. “Assessment and Determinants of Residential Satisfaction with Ppublic Housing in Hangzhou, China”, in Habitat International, No. 47 (June 2015), pp. 218-230.

Kowaltowski, D.C.C.K., et al. “Quality of Life and Sustainability Issues as Seen by the Population of Lowincome Housing in the Region of Campinas, Brazil”, in Habitat International, No. 30 (December 2006(, pp. 1100-1114.

Lu, M. “Determinants of Residential Satisfaction: Ordered Logit vs. Regression Models”, in Growth and Change, No. 30 (Spring 1999), pp. 264-287.

Marcuse, P. “Social Indicators and Housing Policy”, in Urban Affairs Review, 7(2) (December 1971), pp. 193-217.

Michelson, W. “Research Note: An Empirical Analysis of Urban Environmental Preferences”, in Journal of the Amer, Institute of Planners, No. 31 (December 1966), pp. 355-360.

Morris, E. & S. Crull & M. Winter. “Housing Norms, Housing Satisfaction and the Propensity to Move”, in Journal of Marriage and the Family, No. 38 (May 1976), pp. 309-320.

Oh, L.S. Housing Satisfaction of Middle Income Households in Bandar Baru Bangi, Selangor, Dissertation, University Pertaining Malaysia, 2000.

Schmidt, D. & R. Goldman & N. Feimer. “Perceptions of Crowding: Predicting at the Residence, Neighborhood, and City Levels”, in Environment and Behavior, No. 11 (March 1979), pp. 105-130.

Sedaghatnia, S., et al. “An Evaluation of Residents Quality of Life through Neighborhood Satisfaction in Malaysia”, in Environmental Management and Sustainable Development, No. 2 (2013), pp. 114-125.

Stone Fish, L. & D. Busby. “The Delphi Method”, in D. Sprenkle & F. Piercy (Eds.), Research Methods in Family Therapy, New York: Guilford Press, 2005, pp. 238-253.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.