palette
مدخلي بر راهبرد «فهم دروني» در تحقيقِ وجوهِ معنايي معماري
آزاده خاکي قصر

چکیده

قبل از سيطرة علم به معناي مدرن آن، انسان‌ها با شيوه‌هاي متعددي متمرکز به فهم چيزها مي‌شدند؛ اما بعد از آن، شيوه‌هاي فهم به انواع خاصي محدود شد. در دهه‌هاي اخير کارآمدي شيوه‌هاي فهم مدرن بازبيني شده و بر اثر رجوع به رويکردهاي فهم پيشين، برخي از راهبردها، همچون شهود، در مسير بازيابي اعتبار خود قرار گرفته و حتي در برخي حوزه‌هاي دانش احيا شده‌اند.

 امروزه در تحقيق در ابعاد معنايي معماري، با وجود پژوهش‌هاي کيفي، کاستي‌هايي در راهبردهاي فهم وجود دارد. در پژوهش حاضر سعي شده است که بر اساس چارچوبِ خردِ پيشينيانْ ذيل علم حضوري و با فاصله از ساحتِ خاصِ آن و با استفاده از بحث‌هاي معاصر در باب رجوع به شهود، مقدمه‌اي بر راهبردي با عنوان« فهم دروني» براي تقرب به فهميدنِ مستقيم و در درونِ انسان تبيين شود. به اين منظور تبيين مدخلي بر راهبرد، شگردها، و برخي کاربست‌هاي آن در تحقيق ابعاد معنايي معماري در نوشتار حاضر خواهد آمد.

در راهبرد فهم دروني از واسطه‌هاي فهم همچون «عقل»، «حس»، و «دل» بهره گرفته مي‌شود و «مناظره»، «تمثيل»، و «استحسان» به مثابة شگردهاي آن احصا مي‌شوند. انتظار مي‌رود، به واسطة راهبرد فهم دروني، دستاوردهايي از جنس نظريات هنجاري در حوزه معماري به دامنة خرد افزوده گردد. در نوشتار حاضر فهم دروني نه به منزلة يک راهبردِ عام در معماري، بلکه به منزلة راهبردي خاص و تنها براي تعميقِ تحقيق در ابعاد معنايي معماري به محققين پيشنهاد مي‌شود.

واژگان کلیدی
راهبرد فهم دروني، ابعاد معنايي معماري، شهود، مناظره، تمثيل، استحسان

منابع و مآخذ مقاله

اشتراس، انسلم و جوليت کربن. مباني پژوهش کيفي: فنون و مراحل توليد نظرية زمينهاي، ترجمة ابراهيم افشار، تهران: نشر ني، 1395.

اعتصامي، پروين. ديوان پروين اعتصامي، با مقدمة محمدتقي بهار و خوشنويسي عبدالملکي تويسرکاني، تهران: ساحل، 1384.

افلاطون. جمهوري افلاطون، ترجمه: رضا کاوياني و محمدحسن لطفي، تهران: انتشارات ابن سينا، 1353.

اقبال لاهوري، محمد. کليات اشعار فارسي اقبال لاهوري: شامل مجلدات اسرار و رموز، زبور عجم، جاويدنامه...، تهران: سنايي، 1381.

الکساندر، کريستوفر. معماري و راز جاودانگي، ترجمة مهرداد قيومي بيدهندي، انتشارات دانشگاه شهيد بهشتي، 1381.

ايزوتسو، توشيهيکو. صوفيسم و تائوئيسم، ترجمة محمدجواد گوهري، تهران: روزنه، 1385.

حافظنيا، محمدرضا. مقدمهاي بر روش تحقيق در علوم انساني، تهران: سمت، 1393.

حرّاني، ابومحمد. تحف العقول، ترجمة محمدمهدي سازندگي، قم: نويد اسلام، 1389.

حسناتي، فاطمه. «ارتباط علم حصولي با علم حضوري»، در آيين حکمت، ش 10 (زمستان 1390)، ص 7-32.

حسني، سيدحميدرضا و سيدمحمدتقي مدرسي يزدي. «روششناسي علم آگوستيني»، در روششناسي علوم انساني، ش 69 (زمستان 1390)، ص 7-39.

حسينزاده، محمد. «علم حضوري (ويژگيها، اقسام و گستره)»، در نشرية معرفت فلسفي، ش 14 (زمستان 1385)، ص 105-146.

حکمت، نصرالله. حکمت و هنر در عرفان ابن عربي (عشق، زيبايي و حيرت)، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر، 1384.

حکيم، نگار. «معماري متنوار و پيشگامان آن»، در مجلة معمار، ش 20 (خرداد 1382)، ص 4-7.

خندان، علياصغر (پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي). مغالطات، قم: انتشارات مؤسسة بوستان کتاب، 1384.

خوانساري، محمد. دورة مختصر منطق صوري، انتشارات دانشگاه تهران، 1383.

خيام نيشابوري، عمر بن ابراهيم، رباعيات خيام، با مقدمة فارسي حسين الهي قمشهاي، خط و تذهيب مرتضي نيکخواه سخنور، مقابله و تصحيح علياکبر محمدي حسينپور، تهران: محمد، 1383.

دورانت، ويل. لذات فلسفه (پژوهشي در سرنوشت و سرگذشت بشر)، ترجمةعباس زرياب، تهران: انتشارات علمي و فرهنگي، 1377.

راسخي لنگرودي، احمد. «گفتگو بر بام انديشه (بخش دوم)»، در روزنامة اطلاعات، 14 مهر 1394.

رجايي بخارايي، احمدعلي. برگزيدة شاهنامة فردوسي، به کوشش کتايون مزداپور، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1381.

سپهري، سهراب. اطاق آبي به همراه دو نوشتة ديگر، تهران: سروش، 1392.

سربخشي، محمد. «نگاهي به شبهات خطاناپذيري علم حضوري و پاسخ آنها»، در معرفت فلسفي، ش 50 (زمستان 1394)، ص 75-100.

ساروخاني، باقر. روشهاي تحقيق در علوم اجتماعي، جلد دوم، تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1375.

سالينگروس، نيکوس. اي. يک نظرية معماري، برگردان سعيد زرينمهر و زهير متکي، تهران: انتشارات مرکز مطالعاتي و تحقيقاتي شهرسازي و معماري، 1387.

طاهباز، منصوره. «زيبايي در معماري»، در صفه، ش 37 (پاييز و زمستان 1383)، ص 75-98.

طباطبايي، سيدمحمدحسين. اصول فلسفه و روش رئاليسم، جلد اول و دوم و سوم، مقدمه و پاورقي مرتضي مطهري، تهران: صدرا، 1368.

ــــــــ . بداية الحکمه، ترجمة علي شيرواني، قم: انتشارات دارالعلم، 1385.

کاظمي، علياصغر. روش و بينش در سياست، جلد اول، تهران: دفتر مطالعات سياسي و بينالمللي، 1374.

عطار، فريدالدين محمد بن ابراهيم. منطق الطير، ويراستار محمدرضا شفيعي کدکني، تهران: سخن، 1384.

عينالقضاة همداني، عبدالله بن محمد. نامههاي عين القضات همداني، جلد اول و دوم وسوم، به اهتمام علينقي منزوي و عفيف عسيران، تهران: اساطير، 1377.

کربن، هانري. مجموعه مصنفات شيخ اشراق (شهابالدين يحيي سهروردي)، ترجمة سيدجعفر سجادي، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1355.

کريمي، عبدالعظيم. علم ناآموخته، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، پرتال جامع علوم انساني، www.ensani.ir آخرين دسترسي به سايت 2/8/1396.

گروت، ليندا و ديويد وانگ. روشهاي تحقيق در معماري، ترجمة عليرضا عينيفر، انتشارات دانشگاه تهران، 1386.

مطهري، مرتضي. شرح منظومه، تهران: صدرا، 1388.

ــــــــ . فطرت، تهران: صدرا، 1391.

ــــــــ . مسئلة شناخت، تهران: صدرا، 1392.

ملاصدرا، صدرالدين محمد بن ابراهيم شيرازي. حکمت متعاليه در اسفار اربعه، ترجمة محمد خواجوي، تهران: مولي، 1380.

مولوي، جلالالدين محمد بلخي. مثنوي معنوي، به کوشش رينولد نيکلسون، با تصحيح و مقدمة بديعالزمان فروزانفر، تهران: ثالث، 1393.

Alexander, Christopher. The Nature of Order: An Essay on the Art of Building & the Nature of the Universe, China, 2004, accessed at: https://www.amazon.com/Nature-Order-Phenomenon-Environmental-Structure/dp/0972652914

Bolte, Annette & Thomas Goschke. “Intuision in the Context of Object Perception: Intuitive Gestalt Judgments Rest on the Unconscious Activation of Semantic Representation”, in Cognition Journal, Vol. 108, issue 3 (September 2008), pp. 608-616.

Dushkes, Laura. The Architect Says Quotes, Quips, and Words of Wisdom, New York: Prinston Architectural Press, 2012.

Fedyk, Mark & Barbara Koslowski. Intuition versus Reason: Strategies that People Use to Think about Moral Problems, 2013, accessed at: philpapare.org.

Feltz, Adam & Michael Bishop. “The Proper Role of Intuitions in Epistemology”, in Beyond Description: Normativity in Naturalized Philosophy, College Publication, 2010, accessed at: http://philpapers.org/rec/FELTP

Hales, Steven D. “Intuition, Revelation and Relavitism”, in Inernational Journal of Philosophical Studies, vol. 12(3) (2004), pp. 271-295.

Harteis, Christian & Stephen Billett. “Intuitive Expertise: Theories and Empirical Evidence”, in Educational Reaearch Review Journal, Griffith University, 2013, accessed at: http://hdi.handle.net/10072/53125

Hodgkinson, Gerard P. & Janice Langan-Fax & Sadler Smith Eugene. “Intuition: A Foundamental Bridging Construct in the Behavioural Science”, in British Journal of Psychology, 99(2008), pp. 1-27.

Horvath, Joachim & Alex Wiegmann. “Intuitive Expertise and Intuitions About Knowledge”, in Forthcoming in Philosophical Studies, 173(10) (2016), pp. 2701-2726.

Huntley, H.E. The Divine Proportion: A Study in Mathematical Beauty, Dover Publications, June 1, 1970.

Khatri, Naresh & H.Alvin NG. “The Role of Intuition in Strategic Decision Making”, in Human Relations Journal,{0018-7276(2000)53:1},Vol. 53(1) (2000), pp. 57-86:010551, copyright2000, the tavistock institute, SAGE Publication, London, thousands oaks CA, New Delhi.

Lchikawa, Lonathan. Intuition in Contemporary Philosophy, Cambridge University Press, published september 2014.

Nasr, Seyyed Hossein. The Essential, edited by William Chittick, foreword by Huston Smith, world Wisdom Inc., 2007.

Norberg- Schulz, Christian. Intention in Architecture, the MIT press, 1966.

Omstedt, Anders. “Connecting Analytical Thinking and Intuition and the Nights abound with Inspiration”, in Springer, (2016), ISBN 978-3-319-27533-8, ISBN 978-3-319-27534-5 (eBook), accessed at: http://www.springer.com/series/8897

Peng, Mike W & Sunny Li Sun & Brain Pinkham & Hao Chen. “The Instution-Based View as a Third Leg for a Strategy Tripod”, Academy of Management Perspectives Journal, (2009), pp. 63-81.

Ping Li, Peter. Toward the Geocentric Framework of Intuition, the Yin- Yang balancing between the eastern and Western perspectives on intuition, DOI: 10.4337/9781782545996.00010, Chapter January 2014, Available from: Peter Ping Li Retrieved on: 09 November 2016.

Polanyi, Micheal. The Tacit Knowledge, with a new foreword by Amartya Sen, The university of chicago press Chicago and London, 2009.

Rammi,Asta. Intuition Unleashed, DOCTORAL DISSERTATIONS, Aalto University publication series, 29/2015, School of Arts, Design and Architecture, Department of Media, Aalto ARTS Books, ISSN 1799-4942 (pdf), Unigrafia, Helsinki, 2015.

Symons, John. “Intuition and Philosophical Methodology”, in Axiomathes, 18(1) (March 2007), pp. 67-89.

Spira, Michel. “On the Golden Ratio”, 12th international congress on Mathematical Education, Korea,8-15 July 2012.

Topolinski, Sascha & Fritz Strack. “Where there is a Will-there Is no Intuition.the Unintentional Basis of Semantic Coherence Judgments”, in Journal of Memory and Language, Vol. 58, issue 4 (may 2008), pp. 1032-1048.

Uchida, Atsumasa. “Research: Intuition and Logic”, in Journal of Orthopaedic Science, 10(5) (Sep 2005), pp. 439–440.

Zander, Thea & Micheal Ollinger & Christen G. Volz. “Intuition and Insight: Two Processes That Build on Each Other or Fundamaentally Differ?”, in Hypothesis and Theory Journal, published:13 september 2016.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.