palette
مديريت پيچيدگيها، تضادها و عدم قطعيتها در توسعة شهرستان مرزي قصر شيرين با بهکارگيري رهيافت اختيار راهبردي

چکیده

در سال‌هاي اخير دولت سياست جذب جمعيت به مناطق مرزي و تقويت امنيت اين مناطق با کمک ساکنان بومي را در‌ پيش گرفته است. شهرستان قصر شيرين يکي از شهرستان‌هاي مرزي غرب کشور واقع در استان کرمانشاه است که، در اجراي اين سياست، توسعة آن مد نظر بوده است. برنامه‌ريزي توسعة اين شهرستان با پيچيدگي‌ها، تضادها، و عدم قطعيت‌هايي روبه‌رو است که توجه به آن‌ها براي انطباق با واقعيت و تحقق‌پذيري بيشتر برنامه ضروري است. رهيافت اختيار راهبردي در برنامه‌ريزي راهبردي، امکان مديريت پيچيدگي‌ها، تضادها، و عدم قطعيت‌ها را در موضعي تعادلي در فرايند تصميم‌سازي و فراوردة آن فراهم مي‌کند. اين امر از ‌طريق به‌کارگيري فنون شفاف و ساده در چهار وضعيت صورت‌بندي، طراحي، مقايسه، و اختيار در فرايندي چرخه‌اي انجام مي‌پذيرد. با توجه به جهت‌گيري نظام برنامه‌ريزي شهري و منطقه‌اي ايران به سوي برنامه‌ريزي راهبردي در سال‌هاي اخير و لحاظ نکردن پيچيدگي‌ها، تضادها، و عدم قطعيت‌ها در برنامه‌هاي متداول، در اين نوشتار رهيافت اختيار راهبردي، به منزلة روش، به منظور برنامه‌ريزي براي توسعة شهرستان مرزي قصر شيرين به کار گرفته مي‌شود و با روش علمي استدلال منطقي، فنون عمدتاً کيفي آن استفاده مي‌شود. در اين پژوهش نشان داده مي‌شود که در برنامه‌ريزي براي توسعة شهرستان قصر شيرين چگونه پيچيدگي‌ها، تضادها، و عدم قطعيت‌ها در فرايند تصميم‌سازي و فراوردة حاصل از آن مديريت مي‌شوند. در فرايند تصميم‌سازي براي توسعة شهرستان قصر شيرين عرصه‌هاي مربوط به هريک از اين موضوعات در مراحل مشخص شناسايي و در طول فرايند و نيز در طراحي بستة پيشرفت، با ‌عنوان فراورده، بنا‌ بر موقعيت مسئله، موضعي تعادلي در ‌برابر آن‌ها اتخاذ ‌‌گرديده ‌است. در رويارويي با پيچيدگي‌ها در فرايند تصميم‌سازي عمدتاً برخوردي پرجزئيات در گسترة محدودي از مسئله در برابر برخوردي ساده‌گيرانه در گستره‌اي وسيع اختيار‌ شده و در فراوردة آن ترتيبي از گام‌هاي تدريجي پيوسته، با توجه به پيوندهاي تصميم‌گيري، تدوين گرديده است. به منظور مديريت تضادها در فرايند و فراورده، برخورد تعاملي بر برخورد انفعالي ترجيح داده شده و مديريت عدم قطعيت‌ها از‌ طريق پذيرش يا کاهش آن‌ها بر‌ مبناي انعطاف‌پذيري فرايند تصميم‌سازي انجام گرفته است.

واژگان کلیدی
شهرستان قصر شيرين، رهيافت اختيار راهبردي، پيچيدگي، تضاد، عدم قطعيت

منابع و مآخذ مقاله

اکبري، مرتضي. سومار در مسير تاريخ، ايلام: دانشگاه ايلام، 1393.

بگرضائي، شيدا. آمايش مناطق مرزي، موردپژوهي: محور مرزي سومارـ نفتشهر (از تخليه تا حيات دوباره)، پاياننامة کارشناسي ارشد، دانشکدة معماري و شهرسازي، دانشگاه علم و صنعت ايران، استاد راهنما: رضا خيرالدين، 1394.

زبردست، اسفنديار. «بررسي تحولات نخست شهري در ايران»، در هنرهاي زيبا، ش 29 (بهار 1386)، ص 29- 38.

عبدي دانشپور، زهره. «برنامهريزي راهبردي و برنامهريزي اختيار راهبردي: ويژگيها، تفاوتها و پيششرطها»، در مديريت شهري، ش 14 (تابستان 1382)، ص 14-23.

ــــــــ . «درآمدي بر پايههاي نظري و گونهبندي نظريههاي برنامهريزي با تأکيد ويژه بر برنامهريزي شهري». در هنرهاي زيبا، ش 15 (پاييز 1382)، ص 42-57.

مرکز آمار ايران. سالنامة آماري استان کرمانشاه، 1390.

ــــــــ . سرشماريهاي عمومي نفوس و مسکن، 1345 تا 1395.

نجاتي، مهشيد. بهکارگيري رهيافت اختيار راهبردي در سطح محلي با تأکيد بر فنون تصميمسازي، موردپژوهي: محدودة شمالي درياچة شهداي خليج فارس، پاياننامة کارشناسي ارشد، دانشکدة معماري و شهرسازي، دانشگاه علم و صنعت ايران، استاد راهنما: رضا خيرالدين، 1394.

Burns, Tom. “A Practical Theory of Public Planning: The Tavistock Tradition and John Friend’s Strategic Choice Approach”. in Journal of Planning Theory, No. 3 (2004), pp. 211-223.

Dekker, Fred & Hans Mastop. “Strategic Choice: An Application in Dutch Planning Practice”. in Journal of Planning Outlook, No. 22 (1979), pp. 87-96.

Faludi, Andreas. “The Impact of Planning Philosophy”. in Journal of Planning Theory, no. 3 (2004), pp. 225-236.

Friend, John. “Connective Planning: From Practice to Theory and Back”. in Eric Trist & Fred Emery & Hugh Murray (eds.), The Social Engagement of Social Science, Volume III: The Socio-Ecological Perspective, Philadelphia: The University of Pensylvania Press, 1997, pp. 439-469.

________ . “Labels, Methodologies and Strategic Decision Support”, in Journal of the Operational Research Society, No. 57 (2006), pp. 772-775.

________ . “Planning in the Presence of Uncertainty: Principles and Practice”, in Journal of Infrastructure Planning and Management, No. 476 (1993), pp. 1-9.

________ . “Response from John Friend: A Future for the Non-Academic Planning Theorist?”. in Journal of Planning Theory, No. 3 (2004), pp. 249-262.

________ . “Supporting Developmental Decision Processes: The Evolution of an OR Approach”, in Journal of International Transactions in Operational Research, No. 2 (1995), pp. 225-232.

________ . “The Dynamics of Policy Change”, in Journal of Long Range Planning, No. 10 (February 1977), pp. 40-47.

________ . “The Strategic Choice Approach”, in James Cochran (ed.), Wiley Encyclopedia of Operations Research and Management Science, John Wiley & Sons, 2011, pp. 1-12.

Friend, John & Allen Hickling. Planning under Pressure: The Strategic Choice Approach (3rd ed.), Oxford: Routledge, 2012 (Original work published 2005).

Friend, John & Neil Jessop. Local Government and Strategic Choice: An Operational Research Approach to the Process of Public Planning (2nd ed.), Oxford: Routledge, 2013 (Original work published 1976).

Hickling, Allen. “AIDA and the Levels of Choice in Structure Plans”, in Journal of the Town Planning Review, No. 49 (October 1978), pp. 459-475.

Khakee, Abdul & Knut Stromberg. “Applying Future Studies and the Strategic Choice Approach in Urban Planning”, in Journal of the Operational Research Society (JORS), No. 44 (March 1993), pp. 213-224.

Mingers, John & Jonathan Rosenhead. “Problem Structuring Methods in Action”, in European Journal of Operational Research, No. 152 (2004), pp. 530-554.

Rosenhead, Jonathan & John Mingers. Rational Analysis for a Problematic World Revisited (2nd ed.), London: John Wiley & Sons, 2009 (Original work published 2001).

http://www.bonyadmaskan.ir 4/9/1396.

http://iiees.ac.ir 4/9/1396.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.