palette
معماري منظر درياچة چيتگر، مروري بر فرايند طراحي
مرتضي اديب, محسن خراساني زاده, مريم يوسفي نجف آبادي

چکیده

درياچه چيتگر با مساحت 134 هکتار در غرب شهر تهران و در اراضي منطقة 22 واقع ‌شده است. طرح‌هاي اوليه و برنامه‌ريزي اين درياچه به اولين طرح جامع تهران در سال 1347 بازمي‌گردد. نهايتاً برنامة ساخت اين درياچه در سال 1389 در دستور کار شهرداري تهران قرار گرفت و طراحي و اجراي پهنة آبي آن تا سال 1391 و آبگيري آن در سال 1392 انجام شد. در خصوص مکان‌يابي اين درياچه، منابع تأمين آب، و اثرات زيست‌محيطي آن در عرصه‌هاي دانشگاهي و حرفه‌اي نقدهاي گوناگون و گهگاه متضادي صورت گرفته است، نقدهايي که در آن‌ها به موضوعاتي همچون تراکم بافت پيش‌بيني‌شده در طرح‌هاي جامع شهري در اطراف درياچه، کميت و کيفيت آب ورودي به درياچه، و حتي موجوديت اين درياچه بر اساس توان اکولوژيک شهر تهران پرداخته مي‌شود. با اين حال، با توجه به دخالت نکردن معماران منظر پروژه در تصميمات کلان اتخاذشدة کلان‌شهري و مسکوت و مغفول ماندن مباحث مربوط به معماري منظر پهنة ساحلي، در اين مقاله تلاش بر آن است که اين تجربه و چالش‌هاي فراروي آن بررسي شود. در اين مقاله ديدگاه‌ها و مفاهيم به کار گرفته‌شده در طراحي پهنة ساحلي اين درياچه بررسي مي‌گردد. ديدگاه زيرساخت‌هاي سبز و بهره‌گيري از عناصر طبيعي از مهم‌ترين و تأثيرگذارترين مفاهيم در شکل‌گيري اين پروژه بوده‌اند که همة بخش‌هاي پروژه و حتي انتخاب گونه‌هاي گياهي را متأثر کرده‌اند. همچنين توجه به مفاهيم بوم‌شناسانه به منظور ايجاد فضاي مناسبي براي حيات جانوري و ايجاد زمينه‌هاي مناسب براي رشد و نمو آن‌ها و همچنين تماس و آشنايي کاربران با اين پديده‌ها و با اهداف آموزشي و اجتماعي مد نظر است. با اين حال توجه به اين نکته ضروري است که از نظر نگارندگان عدم آشنايي مسئولان با اين مفاهيم باعث شده که بخش‌هايي از طرح به اهداف تعيين‌شده نرسد و بسياري از ايده‌ها از اجرا بازبماند. در اين زمينه پيشنهاد نگارندگان احراي راهکار آموزش بيشتر با هدف آشنايي عموم مردم و مسئولان براي رفع اين مشکل است.

واژگان کلیدی
معماري منظر، درياچة چيتگر، منظر شهري، برنامهريزي منظر، مديريت منظر.

منابع و مآخذ مقاله

Benedict, M.A. & E.T. McMahon. Green Infrastructure,

Washington, DC: Island Press, 2006.

Brown, B. & T. Harkness & D. Johnston. “Eco-revelatory

Design: Nature Constructed/ Nature Revealed”, in

Landscape Journal, 17(2) (1998), pp. 15-17.

Décamps, H. & R.J. Naiman. The Ecology and Management

of Aquatic-Terrestrial Ecotones, Taylor & Francis, 1990.

Eisenstein, W. “Eco-revelatory Design and the Values of

the Residential Landscape”, in Doctor of Philosophy in

Landscape Architecture, Berkeley: University of California,

Farina, A. Principles and Methods in Landscape Ecology:

Towards a Science of the Landscape, Springer Netherlands,

Francis, M. “A Case Study Method for Landscape

Architecture”, in Landscape Journal, 20(1) (2001), pp. 15-29.

Gobster, P. & J. Nassauer & T. Daniel & G. Fry. “The Shared

Landscape: What Does Aesthetics Have to Do with

Ecology?” in Landscape Ecology, 22(7) (2007), pp. 959-972.

Hou, R. & R. Li & K. Zhang & Y. Liu. “Edge Effect of the

Ecotone of Wetland and Arid Grassland in a Semi-arid

Region of China”, in Frontiers of Forestry in China, 3(4)

(2008), pp. 434-439.

Kark, S. “Effects of Ecotones on Biodiversity”, in

Encyclopedia of Biodiversity. S. A. Levin. Oxford Elsevier,

(2013), pp. 142-148.

Kopperoinen, L. & P. Itkonen & J. Niemelä. “Using Expert

Knowledge in Combining Green Infrastructure and

Ecosystem Services in Land Use Planning: An Insight into

a New Place-based Methodology”, in Landscape Ecology,

(8) (2014), pp. 1361-1375.

Lafortezza, R. & C. Davies & G. Sanesi & C.C. Konijnendijk.

“Green Infrastructure as a Tool to Support Spatial Planning

in European Urban Regions”, in Forest-Biogeosciences and

Forestry, 6(3) (2013), p. 102.

Leffler, A.J. & J.J. James & T.A. Monaco & R.L. Sheley. “A

New Perspective on Trait Differences between Native and

Invasive Exotic Plants”, in Ecology, 95(2) (2014), pp. 298-305.

Liverman, B. “An Evaluation of Eco-revelatory Design”, in

Master of Landscape Architecture, University of Georgia,

Nassauer, J. “Messy Ecosystems, Orderly Frames”, in

Landscape Journal, 14(1995), pp. 161-170.

Pauleit, S.. & J.H. Breuste. “Land Use and Surface Cover as

Urban Ecological Indicators”, in Handbook of Urban Ecology,

, pp. 19-30.

Tzoulas, K. & K. Korpela & S. Venn & V. Yli-Pelkonen &

A. Kaźmierczak & J. Niemela & P. James. “Promoting

Ecosystem and Human Health in Urban Areas Using Green

Infrastructure: A Literature Review”, in Landscape and

Urban Planning, 81(3) (2007), pp. 167-178.

Wang, Z. “Application of the Ecotone Theory in

Construction of Urban Eco-waterfront”, in Environmental

Science and Information Application Technology, in ESIAT

, International Conference on, IEEE, 2009.

Weber, T. & A. Sloan & J. Wolf. “Maryland’s Green

Infrastructure Assessment: Development of a

Comprehensive Approach to Land Conservation”, in

Landscape and Urban Planning, 77(1) (2006), pp. 94-101.

Wu, H. & X.-Y. Li & Z. Jiang & H. Chen & C. Zhang & X. Xiao.

“Contrasting Water Use Pattern of Introduced and Native

Plants in an Alpine Desert Ecosystem, Northeast Qinghai–

Tibet Plateau, China”, in Science of the Total Environment,

(2016), pp. 182-191.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.